Viser arkivet for stikkord bellona

Atomtrugsmål mot Noreg?

Nyleg var eg på reise i Finnmark, og møtte Cecilie Hansen, SPar og ordførar i Sør-Varanger kommune. Ho ga meg ei klar oppmoding: ta tak i atomtrugsmålet frå Russland.

Hendingane i Japan viste tydeleg at atomkraft kan ha store negative konsekvensar, også i fredstid. I Noreg er vi framleis påverka av Tjernobyl-ulukka. Til dømes må sau frå dei hardast råka områda framleis nedforas før slakt, for å få radioaktiviteten ut av kroppen. Mattilsynes gjer fortsatt kosthaldsråd til dei som haustar kjøt, sopp og bær frå områda som fekk mest radioaktivt nedbør. Om vi blir råka av ei atomulukke igjen, kan det gå mykje verre. Eit utslepp frå Sellafield-anlegget i Storbritannia kan gje sju gonger meir forureining enn det som råka Austlandet etter Tjernobyl-ulukka.

Riktignok er kjernekrafta blitt sikrare no enn for 20-30 år sidan, men det er langt frå heilt sikkert. Nils Bøhmer i Bellona reknar det som mest sannsynlig at den neste kjernekraftulukka skjer i Russland. Også atomreaktorar i skip kan være eit trugsmål. Vi fikk ei påminning om det i juli, då atom-ubåten ”Jekaterinburg” brann ved Murmansk Oblast.

Atomsikkerhets-samarbeidet i nordområda blir stadig betre. I perioden 1995-2010 er det løyva om lag 1,5 milliardar kroner til dette arbeidet. Fem atom-ubåtar er hugga opp. 250 atomdrevne fyrlyktar er skifta ut. Kola kjernekraftverk er sikrare.

Eg forstår likevel godt at ordføraren og befolkninga vart urolege då atom-ubåten brann like ved stovedøra deira. Difor må vi fortsatt arbeide forebyggande, og vi må være forberedt. Når eg tek med meg Energi- og miljøkomiteen til Kirkenes og Murmansk i haust, blir dette viktige tema å ta opp.

Så lenge verda har kjernekraft, kan ulukker skje.

Djerve mål og utfordrande tiltak

I dag inviterte Bellona, i samarbeid med Senterpartiet, til høyring på Stortinget. Temaet var Bellonas klimaplan for Noreg, og kva posisjonar Noreg skal ha i dei internasjonale klimaforhandlingane.

Sidan FNs klimapanel la fram si rapport, har det knapt kome ei einaste positiv klimanyhende. Snarare tvert om. Isen smeltar fortare enn dei mest alvorlege anslaga. Havet kjem til å stige endå meir enn vi trudde for kort tid sidan. Jorda tek ikkje opp like mykje CO2 lengre som vi hadde rekna med. Det einaste positive i eit temmelig dystert bilete, er at det er mogleg å gjere noko med det.

Det er lettare å sette seg djerve mål, enn å finne dei gode tiltaka. Bellona utfordrar oss med rette, og rapporten deira inneheld mange gode tiltaksforslag. Vi kan ikkje rekne med at løysinga kjem heilt kostnadsfritt. Vi er nøydd til å akseptere nokre naturinngrep for å få produsert ny fornybar energi. Vi kjem ikkje utanom kostnader til fangst og lagring av CO2, utbygging av ny fornybar energi, og liknande.

Sjølv er eg langt meir bekymra for kostnadene ved å ikkje gjere noko for å stoppe klimaendringane. Å reparere skadane – i den grad det overhovudet let seg gjere – er mykje dyrare.

Når Senterpartiet til dømes vil bruke 6-8 milliardar årleg på å få til ny fornybar energi, er ikkje dette å kaste pengar ut vindauget. Vi må skilje mellom kostnad og investering. Vi er overbevist om at Noreg fortsatt skal vere ei energistormakt. Det er ei investering for framtida å snu fokus frå sort til grønt gull.

Starten på oljeeventyret kosta nok og nokre kroner før det ga gevinst.